Niet-ontvankelijkheid is een beslissing van de onderzoeksrechter die een einde maakt aan de vervolging, nog vóór er een proces plaatsvindt. Ze wordt alleen genomen in het kader van een strafrechtelijk onderzoek en sluit uit dat een rechter zich over de schuld van de betrokken persoon uitspreekt. De beslissing kan gebaseerd zijn op onvoldoende bewijs, het niet kunnen identificeren van de dader, procedurefouten, verjaring of het overlijden van de vervolgde persoon. Wanneer later nieuw bewijsmateriaal opduikt, kan het onderzoek opnieuw worden geopend.

Het belangrijkste verschil tussen seponering en niet-ontvankelijkheid is dat niet-ontvankelijkheid een gerechtelijke beslissing is van een onderzoeksrechter na een gerechtelijk onderzoek, terwijl seponering een beslissing is van het openbaar ministerie tijdens de fase van het vooronderzoek.